20 luty 2017

Zakończenie projektu

15 grudnia 2017r. został zakończony projekt "Jestem, bo wrócili. Utrwalenie pamięci o bieżeństwie 1915 roku." Jego nazwa nawiązuje do nazwy konkursu, który został ogłoszony ponad 2 lata temu przez Stowarzyszenie OrthNet we współpracy z Anetą Prymaką- Oniszk. Celem konkursu było przywrócenie pamięci o bieżeństwie 1915 – jednym z najważniejszych wydarzeń na ziemiach Podlasia i Chełmszczyzny czasów nowożytnych, o którym mówi się, że było największym eksodusem XX w. w Europie, a które do niedawna nie istniało w oficjalnej historii Polski.

W 2015 roku na konkurs wpłynęło 55 prac w różny sposób opisujących bieżeńskie losy rodzin, sąsiadów i bliskich. Wielkim zaskoczeniem dla organizatorów okazała się zróżnicowana grupa autorów. Prace nadsyłały zarówno kilkuletnie dzieci, jak i osoby w podeszłym wieku. Ludzie różnego wyznania, wykształcenia, miejsca zamieszkania, stosujący różne środki ekspresji: od prezentacji dokumentów rodzinnych po film, wiersz czy spektakl teatralny. A mimo to, na spotkaniu pokonkursowym w Supraślu udało się wszystkim stworzyć szczególną bieżeńską wspólnotę. To właśnie tam przed dwoma laty padły pierwsze propozycje, by wydać książkę z pracami. Już wówczas członkowie jury podkreślali wysoki poziom prac i trudności w wyłonieniu laureatów. Spodziewano się też, że wydanie tych świadectw przyczyni się do wzrostu wiedzy o bieżeństwie i może wywołać potrzebę rozmowy o nim wśród osób, które do konkursu nie przystąpiły.

Szansa, aby niezwykłe historie zwykłych ludzi mogły dotrzeć do większego grona odbiorców, a jednocześnie przyczynić się do rozpowszechniania wiedzy o tym eksodusie, pojawiła się wiosną tego roku. Muzeum Historii Polski ogłosiło nabór do IX edycji ogólnopolskiego programu „Patriotyzm Jutra”. O dotacje na realizację projektów z zakresu edukacji historycznej, patriotycznej i obywatelskiej mogły ubiegać się organizacje pozarządowe i samorządowe instytucje kultury z całej Polski. Stowarzyszenie OrthNet wraz z Katarzyną Sawczuk - koordynatorką przedsięwzięcia napisało wniosek o dofinansowanie projektu, który zakładał publikację, pracę nad stroną internetową oraz organizację promocji książki. Inicjatywę wspomógł finansowo także Urząd Marszałkowski Województwa Podlaskiego. Przez osiem ostatnich miesięcy redaktorki książki: Katarzyna Sawczuk, Anna Kondratiuk oraz Anna Szerszunowicz, które były jednocześnie laureatkami konkursu, pracowały intensywnie nad wydaniem publikacji.

10 listopada w Centrum Kultury Prawosławnej w Białymstoku odbyła się uroczysta premiera książki. Temat bieżeństwa, o którym w ciągu ostatnich dwóch lat było na Podlasiu głośno, przyciągnął tłumy. Honorowymi uczestnikami spotkania byli Autorzy prac. Przybyło także duchowieństwo, pracownicy naukowi, nauczyciele, studenci oraz inne osoby zainteresowane tematem bieżeństwa. Wydarzenie relacjonowała TVP 3 Oddział Białystok oraz regionalne rozgłośnie: Polskie Radio Białystok,  Radio Racja oraz Radio Orthodoxia.

1 grudnia książkę zaprezentowano w Bielsku Podlaskim. Dzięki uprzejmoości dyrektor Bielskiego Domu Kultury spotkanie połączono z projekcją filmu "Bieżeńcy 1915-1922" w reżyserii Jerzego Kaliny. Dowodem na zainteresowanie mieszkańców Bielska tematyką była znakomita frekwencja. Sala widowiskowa Bielskiego Domu Kultury była przepełniona. Wszyscy goście chcieli otrzymać książkę.

Ostatnia przewidziana w projekcie promocja miała miejsce 10 grudnia w Muzeum Historii Polski w Warszawie. Na spotkanie przybyła mniejsza liczba gości, którzy jednak stanowili kompetentne, niezwykle zaciekawione tematem grono. Po prezentacji książki wywiązała się długa dyskusja na temat znaczenia religii, pochodzenia i kultury w kontekście uchodźctwa. Mieszkańcy Warszawy chcieli rozmawiać o bieżeństwie w kontekście tożsamościowym i literaturoznawczym. Zjawili się również Autorzy opublikowanych w książce prac, którzy na stałe mieszkają w Warszawie.


 

Książka „Jestem, bo wrócili. Przywracanie pamięci w setną rocznicę bieżeństwa” cieszy się ogromną popularnością, szczególnie na Podlasiu. Stosunkowo wysoki nakład – 500 egzemplarzy jest już praktycznie wyczerpany: książka trafiła do Autorów, bibliotek regionalnych, badaczy, była rozdawana podczas spotkań promocyjnych. Redakcja przypomina, że jej wersja elektroniczna jest osiągalna w otwartym dostępie. Dodruk książki będzie możliwy w roku 2018, jeżeli uda się zebrać odpowiednie środki finansowe.

Stowarzyszenie OrthNet z góry dziękuje za wsparcie wpłatą na konto:
96 1240 5211 1111 0010 4608 9158 z dopiskiem wskazującym na cel: BIEŻEŃSTWO



PAKP

Konkurs jest organizowany z błogosławieństwa
Metropolity Prawosławnego Warszawy i całej Polski Sawy.


Organizatorzy:

OrthNet Cerkiew.pl Biezenstwo.pl

Sponsorzy:

Muzeum Historii Polski Patriotyzm jutra Pronar Towarzystwo Przyjaciół Skansenu w Koźlikach Fundacja Dialog Narodów
Urząd Marszałkowski Województwa Podlaskiego Urząd Miasta w Białymstoku Urząd Gminy Bielsk Podlaski Urząd Miasta w Bielsku Podlaskim Urząd Gminy Czeremcha Urząd Gminy Gródek Urząd Miasta w Hajnówce Urząd Gminy Nurzec-Stacja Urząd Gminy Hajnówka Urząd Miasta i Gminy Michałowo Urząd Gminy Orla Urząd Gminy Siemiatycze Urząd Gminy Supraśl Urząd Gminy Zabłudów

Patroni medialni:

TVP Białystok Polskie Radio Białystok Radio Orthodoxia Radio Racja
Gazeta Wyborcza Białystok Czasopis Nad Buhom i Narwoju Niwa Przegląd Prawosławny Istocznik УКРАЇНЦІ У ФЕТЕРІВ

Partnerzy:

Akademia Supraska Bractwo Młodzieży Prawosławnej w Polsce Bractwo Młodzieży Prawosławnej  Diecezji Białostocko-Gdańskiej Bractwo Młodzieży Prawosławnej  Diecezji Białostocko-Gdańskiej Centrum Kultury Prawosławnej Białystok Centrum Europy Wschodniej UMCS  Prawosławny Ośrodek Miłosierdzia Diecezji Lubelsko-Chełmskiej Fundacja im. Księcia Konstantego Ostrogskiego Fundacja Oikonomos Lubelski Instytut Kultury Prawosławnej STOWARZYSZENIE NA RZECZ DZIECI I MŁODZIEŻY UCZĄCYCH SIĘ JĘZYKA BIAŁORUSKIEGO „AB-BA” УКРАЇНСЬКЕ ТОВАРИСТВО Wydawnictwo Warszawskiej Metropolii Prawosławnej